Hallo chaos

Doeneke Digitaal
1

“Ken je de impact van een vlinder?” vraagt mijn slimme vriendin met een indringende blik. Ruw onderbreekt zij ons schouwspel. Wij bekijken hoe een vlinder elegant van het ene naar het andere bloemetje fladdert. “Klappert een vlinder zijn vleugels in China, dan kan hij daarmee zomaar een orkaan in Texas veroorzaken!”. Is ook dat wiskunde? Mijn vriendin antwoordt “Jep, pure chaos!”.

Stel je voor. Dat een vlinder dit kan! Het lijkt mij sterk. Hier zijn vreemde krachten bezig. Magische krachten? Van alles schiet door mijn hoofd. Behalve wiskundige machten. En tóch, dat vlindereffect is dé anekdote uit de chaostheorie. Wiskunde voor gevorderden. Ik ben géén wiskundemeisje. Ik houd ook niet van chaos. Ergens weet ik wel dat zo’n beetje alles met zo’n beetje alles samenhangt. Wetenschappers en ‘gewone’ mensen hebben elkaar nodig*. Anders wordt het chaos!


Medio vorige eeuw ontstaat de chaostheorie. Deze leert ons hoe piepkleine veranderingen in dynamische systemen enorme en lastig voorspelbare gevolgen hebben. Geeft een actie een reactie, dan is dat systeem dynamisch. Voor zelfs giga-slimme wiskundigen is de chaostheorie flink slikken. Er is meer dan lineaire en rationele logica. Hoe goed je ook rekent, veel blijft onzeker. Natuurlijk, dat voelde ik altijd al! In de wiskunde betekent ‘chaos’ zoiets als ‘onvoorspelbaar’. Dat is best pittig voor wetenschappers. Sommetjes van oorzaak en gevolg tollen als een ‘kip of het ei’. Chaos!

Ik kijk mijn vriendin aan. Met mijn stoerste blik. “Ik begrijp jouw wereld! Dat is ook gewoon mijn wereld!”. Het weer, een spelletje, een pandemie, een reorganisatie, een familiebijeenkomst … Stuk voor stuk dynamisch. Overal verrassingen. Allemaal chaos!


Daar gaat alle controle! Hoe zorgvuldig je alles ook uitstippelt, grote veranderingen schuilen in kleine – vaak verborgen – hoekjes.
Les 1: Elke ingewikkelde onvoorspelbaarheid vraagt om een open houding en frisse blik.
Les 2: Ik draai zelf aan de knoppen van dynamische systemen gericht op mooie gevolgen.

Blijven kijken – Doeneke wil ’t proberen!

* bij wetenschap bewonder ik het werk van bruggenbouwers als Ionica Smeets – www.ionica.nl

1 reactie

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Doeneke Digitaal
3
Ik ben het zelf!

Hij herkent mij alweer niet. Ik druk mijn wijsvinger liefdevol op dat rondje aan de achterkant van mijn smartphone. Dan plaats ik mijn vinger ietsje scheef. Nog steeds herkent mijn telefoon me niet. Ik druk ietsje harder op die vingerafdrukscanner. Niets. Ietwat geïrriteerd leg ik mijn telefoon op de tafel …

Doeneke Digitaal
4
Slurp slurp

Zo schattig! Dat filmpje met die kat en die schildpad. En die met die baby en d’r vader. Voor ik het weet verlies ik me in van die korte videootjes. Zo op mijn smartphone. Ik zoek deze filmpjes niet. Deze reels vinden mij. Door die lekker gulle AI. Maar is …

Doeneke Digitaal
13
Hoe dom kan je zijn?

Liefdevol voldoet ze in no time twee Tikkies. 2x €750,- voor haar vriendin. Want die zit duidelijk heel erg lelijk in de penarie. Ze schrijft zelfs warrig in haar WhatsApp-berichtje. Niks voor die vriendin, normaal de rust zelve en nu zo paniekerig. Ze heeft geld nodig. ‘Heel erg dringent’ schrijft …

Door de site te te blijven gebruiken, gaat u akkoord met het gebruik van cookies. meer informatie

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op "Toestaan cookies" zodat je makkelijk op deze site kan surfen. Als je op deze site blijft zonder je cookie-instellingen te wijzigen of je klikt hier op "Accepteren" dan ga je akkoord met deze instellingen.

Sluiten