“Putainosie!” zegt ze. Ze steekt zonder uitkijken de straat over. Ik ontwijk haar op het nippertje met mijn racefiets. Ze kijkt schuldbewust. Dus ‘putainosie’ betekent vast zoiets als ‘sorry’. Of schold ze me uit voor hoer?

Ik ben in Hongarije. Een mooi land vol vriendelijke en prettig klinkende mensen. Maar aan het Hongaars kan ik geen touw vastknopen.

Zo heet ‘politie’ hier heel anders. Het woord start niet lekker EU-achtig met ‘poli …’, zoals police, Polizei en polizia. Het is ‘rendőrség’. Roep dat maar eens in nood. Je kunt die rendőrség ook bellen, gewoon via 112. Dat dan weer wel.

Op internet vind ik als vertalingen van ‘sorry’ in het Hongaars: sajnálom en bocsánat. Die woorden lijken niet op ‘putainosie’. Gelukkig blijkt ‘putainosie’ ook geen vertaling van ‘hoer’. Dat is het zacht en rond klinkende ‘kurva’ [koerva].

Het Hongaarse schrift is vrijwel fonetisch. Wel zo makkelijk. Moeilijk is dan weer wel dat het Hongaars een heel ander alfabet heeft …

Dit alfabet bevat maar liefst 44 tekens. De vele extra tekens geven de klank weer:

– de letters aan elkaar – de digraven cs, dz, sz, gy, ly, ny, ty en de trigraaf dzs; en
– de diakritische tekens – het schriftteken boven de letters: á, é, í, ó, ö; ő, ú, ü, ű

Er zijn in totaal 14 klinkers: a, á, e, é, i, í, o, ó, ö, ő, u, ú, ü, ű

En 26 medeklinkers: b, c, cs, d, dz, dzs, f, g, gy, h, j, k, l, ly, m, n, ny, p, r, s, sz, t, ty, v, z, zs

En er zijn 4 verouderde letters – deze zitten alleen nog in leenwoorden: q, w, x, y

Hongaars klinkt mij als muziek in de oren. De klemtoon ligt altijd op de eerste lettergreep. De klanken zijn nooit dof, maar lang en goed gearticuleerd. Zo ontstaat er een harmonische en evenwichtige melodie.

Moet er veel informatie in één woord, dan plakt een Hongaar gewoon wat woorden aan elkaar tot één nieuw woord. En zo bereikt één woord soms de lengte van een zin. Leuk voor galgje.

Niet alleen onze woorden paprika (paprika) en goulash (gulyás) komen uit het Hongaars. Ook het geinige ‘ietsiepietsie’ (ici-pici) danken we aan de Hongaren.

Voor ietsiepietsie integratie leer ik wat handig toepasbaar Hongaars:

– Dank u wel – köszönöm – [kussunnum] – met ezelsbruggetje: ‘(we) kussen ‘m’
– Hoi & doei – szia – [sieja] – met ezelsbruggetje: Amerikaanse slang voor ‘see you’ – ‘see ya’

Wat de vrouw op straat tegen mij zei, zal ik waarschijnlijk nooit weten. Pechje!*

Hongaars – Doeneke wil ’t proberen!

*Pech!