”En hoe vind je het zelf gaan?” vraagt ze aan de medewerker. “Nou lekker”. Enthousiast vertelt de medewerker over zijn werk. Over hoe leuk hij het vindt. Over zijn mooie resultaten. Oeps, dit is niet het plan. Het draait hier om een slechtnieuwsgesprek. De kern is zijn disfunctioneren. Hoe draait ze het gesprek daarheen? Haar route is de hang yourself methode. ‘Vind je écht dat het zo goed gaat?’ Met een reeks suggestieve vragen koerst ze hem richting een fatale conclusie: baan kwijt. Begin je zo’n gesprek met een gezellige vraag, dan creëer je een wreed gesprek.

Er is een menselijke aanpak van zo’n slechtnieuwsgesprek. Met twee gouden regels. Zorg voor tijdige feedback, want voorkomen werkt veel beter dan genezen. Is er een mismatch, klets er niet omheen. Hoe werkt een goed slechtnieuwsgesprek?

De slechtnieuwsgespreksstappen zijn:

1. Bereid je voor
2. Geef een kort intro
3. Deel die nodige klap
4. Houd je mond
5. Vang tegenstoten op
6. Rond netjes af

Zo werken die stappen in de praktijk:

ad 1. Bereid je voor
Wat zijn de oorzaken en consequenties van het slechte nieuws? Welke reactie verwacht je van de ontvanger? Heb je nog suggesties voor de ontvanger? Oefen hoe je de klap deelt.

ad 2. Geef een kort intro
Bij de start van het gesprek zeg je direct iets als ‘Ik heb slecht nieuws voor je’. Speel dus geen mooi weer.

ad 3. Deel die nodige klap
Kort, bondig en begrijpelijk vertel je het slechte nieuws. Daarbij schets je de consequentie(s) van het slechte nieuws. ‘Je functioneert onvoldoende. Daarom verlengen we je contract niet. Dit betekent dat je vanaf aanstaande december hier niet meer werkt.’

ad 4. Houd je mond
De verleiding is groot, maar zeg na de klap niets verlichtends. Zoals ‘Tja, dit is natuurlijk niet míjn keuze’. Of ‘Ach, zo erg is het toch allemaal niet? Overal werk zat …’. Dat is vals van jou als slecht nieuws brenger. Jij zit daar niet voor jezelf. Wees eerlijk én geef ruimte.

ad 5. Vang tegenstoten op
Soms landt slecht nieuws slecht. Gaat de ontvanger in de tegenaanval? Herhaal rustig stap 3. Deel opnieuw die klap. Help de ontvanger bij het uiten van emoties. Die staan centraal. Emoties zitten helder denken soms even echt in de weg. Wacht tot de ontvanger iets zegt als ‘wat nu?’. Dan pas volgt de afronding.

ad 6. Rond netjes af
Recht-toe recht-aan breng je het nodige slechte nieuws. Dat is vaak een pijnlijke klap … Soms past daarna hulp bij vervolgstappen.

Het nodige – Doeneke wil ‘t proberen!