Ik houd van de kust. Ik voel me er al jaren thuis. De aanwezigheid van een zee of oceaan merk je flink wat kilometers landinwaarts. Lekker. Fris en toch zwoel. Ook aan planten en dieren merk je het. Als je er een beetje op let. ‘Kijk eens wat vaker naar de lucht’, is haar devies. Deze tip bedoelt ze niet als remedie tegen onze irritante schermverslaving. Ze is een vogelaar. En daar in de lucht is veel wonderlijks te zien.

Ik ben niet zo goed in vogels. Een mus, merel en roodborstje lukken me nog wel. Maar is dit een kauw of een kraai, dat een koolmees of pimpelmees? Zelfs een reiger en ooievaar haal ik soms door elkaar. Zij raadt me aan om me de komende maanden fijn te concentreren op een wonder: de vogeltrek. ‘Het is een machtig schouwspel’ en ‘het geeft natuurlijk een verfrissende kijk op migratie,’ zegt ze met een glimlach.

Vanaf eind augustus tot november trekken onze broedvogels – voor lekkerder weer en meer eten – naar het zuiden. En de vogels vanuit het noorden komen bij ons overwinteren of trekken verder naar het zuiden. De vogeltrekpiek ligt in het begin van oktober. Nederland blijkt een belangrijk knooppunt op ‘de snelweg voor trekvogels’. Veel vogels volgen bij hun trek kustlijnen, die helpen bij oriëntatie én ze vinden er gemakkelijk veel voedsel. Vlieg je als vogel in de herfst via de westkust van Europa vanuit het noorden richting Afrika, dan is Nederland een perfecte tussenstop.

Veel trekvogels vliegen vooral ‘s nachts. Dan zie je ze niet, maar soms hoor je ze. Is het helder weer en staat er een beetje tegenwind, dan zie je de groepen overtrekkende vogels overdag. Lang niet alle vogelsoorten zijn trekvogels. Er zijn blijvertjes, vertrekkers, wintergasten en twijfelaars. Zo’n twijfelaar is de merel, mijn favoriete vogel omdat die zo lekker uitbundig zingt. Een deel van de merels gaat op reis. Als trekvogel vertrek ie ‘s nachts naar Engeland, Spanje of Portugal om te overwinteren. Als standvogel blijft de merel gezellig hier.

‘Hoe al die vogelsoorten leven is fascinerend,’ vertelt de vogelaar vol plezier. Ik begrijp en voel haar liefde voor vogels meer en meer. Ze vertoeft in vogelkijkhutten en gaat op vogelreizen. Ze noemt zichzelf ‘amateurornitholoog’ of ‘birdnerd’. Op 4 oktober a.s. doet ze weer mee aan ‘Eurobirdwatch’. Een internationale vogelhappening. Samen met vele duizenden andere vogelaars in heel Europa telt ze overvliegende trekvogels. Zodat we meer en meer begrijpen over al dat vliegende leven.

Een doorgewinterde vogelaar kijkt niet alleen maar met een verrekijker naar vogels in de lucht. Die gebruikt ook graag een scherm. Zoals de app ‘mijnvogelvinder’ (ook voor beginnende vogelkijkers). En ook trektellen.nl is onder vogelaars favoriet. Daar zie je dagrecords, doortrekpatronen en allerlei vogeltotalen van vogelaars over de hele wereld. Vogels spotten is leuker dan dat ik dacht. Misschien word ik ooit ook een ‘birdnerd’, daarvan zijn er nooit genoeg.

Meten is weten – Doeneke wil ‘t proberen!