De grootste nerd in onze Tweede Kamer, Barbara, vertelt op televisie hoe zij haar kinderen uitlegt wat digitaal gezond of ongezond is. En ze legt raar lastige dingen zo helder uit, dat zelfs een kind het begrijpt. Omdat China onze TikTok versie zo ontwerpt dat het jongeren dommer houdt dan met de versie voor China zelf, willen haar kinderen niet op TikTok. Helder en gezond.

TikTok voor China heet Douyin. Het werkt niet verslavend en houdt gebruikers niet dom, soms wel onwetend. Douyin staat onder Chinese overheidscensuur. En ook dat houdt mensen toch een beetje dommer.

Wijs omgaan met digitale versies van onze wereld is een uitdaging. We barsten nu van de informatie en desinformatie. Zoiets lijkt me, over een halve eeuw, te kloppen als samenvatting van onze tijd. Daarmee moeten we nu al wat, gericht op meer geluk voor iedereen. Daarbij hoort dat we lastige keuzes maken.

Niet naïef zijn dus. Digitale hulpmiddelen met een broncode in handen van enkelingen, waar dan ook, hebben zomaar ingebouwde en verborgen eigenschappen. Gezond en ongezond. Dat type ongezond is een gevaar voor iedereen. Neem nou zo’n broncode in onze digitale link met de overheid, DigiD. Die link is centjes waard. Veel centjes. Voor de hoogste bieder. Die zit buiten Europa. Gelukkig zit die koper niet bij vijanden in het Oosten. De koper zit in het Westen, bij een bondgenoot van Europa. Maar Trump is daar de baas. Linke soep dus.

Wel weer gezond is de keuze van onze Europese Unie. Als het maar even kan verplicht die open source software, waarmee iedereen bij de broncode kan. Gijzelen van een open source is praktisch onmogelijk. Mede daarom is ook kamernerd Barbara fan van die openheid. Logisch.

En toch is ’t wat. De hele overstap blijft lastig. Zo’n broncode van WhatsApp is griezelig, in handen van Meta en haar aandeelhouders. In contrast daarmee werkt Signal netjes open source. Maar mijn contacten zitten daar niet allemaal. Wel neemt er af en toe eentje initiatief: ga je mee over naar Signal? Van harte ontmoet ik ze op onze nieuw gedeelde en veiligere plek. Toch voelt Signal soms een beetje kil. Die gezellige uitstraling van WhatsApp heeft iets huiselijks, maar die façade zit vol meta-data-verzamel-acties. Buiten beeld volgen ze wanneer, hoe lang, hoe vaak en met wie ik communiceer. Ik word een profiel die een adverteerder dan weer koopt. In Italië vinden ze daar wat op. ‘Jullie adverteren en wij belasten dat net als andere advertenties. En met alle centjes die dat oplevert doen we wat hier nodig is.’

Zoals in Italië – Doeneke wil ’t proberen!